Վաշինգտոնում տեղի ունեցած վերջին միջադեպը, երբ զինված տղամարդը փորձեց ներխուժել Սպիտակ տան թղթակիցների ասոցիացիայի ամենամյա ընթրիքին, պարզապես միջազգային լրահոսի հերթական սենսացիոն լուրը չէ։ Այն պետական կառավարման առանցքային դաս է մեր և ժողովրդավարական զարգացման ուղին բռնած այլ երկրների համար։
«Washington Hilton» հյուրանոցում, որտեղ հարյուրավոր հյուրեր սպասում էին նախագահի ելույթին, զինված անձը փորձել էր ճեղքել անվտանգության գոտին։ Ունենալով հրացան և ատրճանակ՝ նա թիրախավորել էր ԱՄՆ վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին։ Սակայն սպասվող քաոսի փոխարեն գործեց պետական ինստիտուտների հստակ մեխանիզմը։ Անվտանգության ծառայությունը վայրկյանների ընթացքում իրականացրեց նախապես մշակված արձանագրությունները՝ անվտանգ կերպով տարհանելով նախագահ Դոնալդ Թրամփին, փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսին, պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթին և պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյին։ Վտանգն արագորեն չեզոքացվեց, իսկ իրավիճակը վերցվեց վերահսկողության տակ։
Ի՞նչ պետք է անենք մենք
Քաղաքական բռնությունը կամ դրա սպառնալիքը լուրջ փորձություն է ցանկացած պետության համար։ Թույլ և անկայուն համակարգերը նման իրավիճակներում կաթվածահար են լինում, մինչդեռ կայացած ինստիտուտները դիմագրավում են հարվածին և շարունակում բնականոն գործունեությունը։ Մեր ինքնիշխանությունը իրական և ամուր դարձնելու համար մենք պետք է ձևավորենք նմանատիպ ինստիտուցիոնալ դիմակայունություն։ Դա պահանջում է հետևյալ հետևողական քայլերը.
- Պետական անվտանգության մարմինների պրոֆեսիոնալիզացիա։ Պահպանության ծառայությունները պետք է գործեն անկախ և առաջնորդվեն բացառապես մասնագիտական արձանագրություններով, այլ ոչ թե անձնական հավատարմությամբ։ Սա ենթադրում է խիստ կանոնակարգված մոտեցում և անձնակազմի շարունակական վերապատրաստում։
- Կառավարման անընդհատության ապահովման մեխանիզմներ։ Անհրաժեշտ է մշակել և պարբերաբար փորձարկել բարձրագույն ղեկավարության տարհանման և պետական ապարատի անխափան աշխատանքի ապահովման պլաններ։ Ոչ մի արտակարգ պատահար կամ ճգնաժամ չպետք է ի վիճակի լինի գլխատել կամ կազմալուծել պետական համակարգը։
- Ճգնաժամային հաղորդակցության կայացում։ Նման իրավիճակներում տեղեկատվական վակուումը խուճապի լավագույն հողն է։ Իրավապահ մարմինները պետք է ունենան արագ արձագանքման պաշտոնական մեխանիզմներ՝ հանրությանը ստույգ տեղեկատվություն տրամադրելու և ապատեղեկատվության տարածումը կանխելու համար։
Իրական անկախությունը լոկ արտաքին քաղաքական կողմնորոշում չէ. այն նախևառաջ հզոր և գործունակ ներքին ինստիտուտների կառուցումն է։ Այսօր մենք ունենք հնարավորություն և պատասխանատվություն կերտելու այնպիսի պետական համակարգ, որը կանգուն կմնա ցանկացած ցնցման պարագայում։ Ուժեղ պետություն ունենալը մեր գիտակցված ընտրությունն ու ամենօրյա աշխատանքն է։
