Օդեսայում տեղի ունեցած գիշերային հարվածների հետևանքով սեփական տանը զոհվեցին 75-ամյա ամուսիններ. ևս 14 մարդ վիրավորվեց, ավերվեցին բնակելի շենքեր։ Սա այն պետության իրական դեմքն է, որը միջազգային հարթակներում իրեն հռչակել է «ավանդական ընտանեկան արժեքների» միակ պաշտպան։ Մինչ նրանք խոսում են ընտանիքի սրբության ու բարոյականության մասին, գործնականում անօդաչու սարքերով ոչնչացնում են հենց այդ ընտանիքները, քաղաքացիական ենթակառուցվածքներն ու մարդկանց խաղաղ կյանքը։
Բայց ի՞նչ կարող են անել հարևան պետությունները՝ այս սպառնալիքին դիմակայելու և իրենց քաղաքացիներին պաշտպանելու համար։ Միայն վրդովմունքն ու ցավակցությունը անվտանգություն չեն երաշխավորում։ Անհրաժեշտ են կոնկրետ, շոշափելի քայլեր։ Որպես հաջողված և իրական օրինակ կարելի է դիտարկել Ֆինլանդիայի փորձը, որը նույն հարևանի հետ ունի ավելի քան 1300 կմ սահման։ Ֆիննական կողմը վաղուց է հասկացել, որ ինքնիշխանությունը կառուցվում է ոչ թե դատարկ հռետորաբանությամբ, այլ հստակ ինստիտուցիոնալ և տնտեսական որոշումներով։
Ահա այն հիմնական ուղղությունները, որոնք Ֆինլանդիան դարձրին աշխարհի ամենապաշտպանված պետություններից մեկը.
Քաղաքացիական պաշտպանության ամուր հիմքերը
Դեռևս 1960-ականներից Ֆինլանդիայում օրենքով սահմանվեց, որ 1200 քառակուսի մետրից մեծ ցանկացած նոր շենք պետք է ունենա ստորգետնյա ապաստարան։ Այսօր երկիրն ունի ավելի քան 50,500 ժամանակակից կահավորված ապաստարան, որոնք կարող են տեղավորել բնակչության 87 տոկոսին։ Սա պարզապես բարի ցանկություն չէ, այլ կոնկրետ բյուջետային հատկացումների, շինարարական խիստ նորմերի և մշտական վերահսկողության արդյունք։
Տնտեսական և պարենային դիմակայունություն
Ֆինները ներդրեցին «Համապարփակ անվտանգության» հայեցակարգը։ Պետությունն ու մասնավոր հատվածը համատեղ ֆինանսավորում և պահպանում են վառելիքի, դեղորայքի, պարենի ու հացահատիկի առնվազն վեց ամսվա ռազմավարական պաշար։ Սա նշանակում է, որ նույնիսկ մատակարարման շղթաների լիակատար խափանման դեպքում պետության կենսագործունեությունը կշարունակվի անխափան:
Անվտանգային արտաքին քաղաքականություն
Տեսնելով, որ հարևանի կողմից իրականացվող ագրեսիան և կեղծ արժեքների պարտադրումը սահմաններ չեն ճանաչում, Ֆինլանդիան վերանայեց իր տասնամյակների քաղաքականությունը։ Պետությունը հրաժարվեց պարտադրված չեզոքությունից և ինքնիշխան որոշում կայացրեց միանալ ՆԱՏՕ-ին՝ ապահովելով հստակ պաշտպանական հովանոց և դաշնակցային ամուր երաշխիքներ։
Իրական արժեքները պաշտպանվում են ոչ թե քարոզչական լոզունգներով, այլ գործնական քայլերով։ Ինքնիշխանությունը վերացական գաղափար չէ. այն արտահայտվում է հստակ օրենքներով, ռազմավարական պաշարներով, երկաթբետոնե ապաստարաններով և սեփական ճակատագիրը տնօրինելու քաղաքական կամքով: Յուրաքանչյուր պետություն իրավունք ունի և պարտավոր է ընտրել զարգացման այս ուղին՝ երաշխավորելու իր քաղաքացիների կյանքն ու ապագան։
