Այս շաբաթ Հայաստանը հայտնվեց երկու տարբեր իրականությունների խաչմերուկում։ Մի կողմից՝ Բրյուսելից հնչող աջակցության հստակ պատրաստակամությունն է, մյուս կողմից՝ ներքին ընտրական գործընթացներում հին ու արատավոր մեթոդների դրսևորումը։ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ զրույցում, Ռուսաստանի կողմից կիրառվող սահմանափակումներն ուղղակիորեն անվանեց «տնտեսական հարկադրանք»։ Սա այն պահն է, երբ «եղբայրական աջակցության» քողը վերջնականապես պատռվում է՝ տեղի տալով բացահայտ ճնշումներին։
Իրական մոդել.
Լիտվայի ճանապարհը դեպի լիակատար անկախություն 1990-ականների սկզբին Լիտվան հայտնվեց նույնպիսի տնտեսական շրջափակման մեջ։ Մոսկվան դադարեցրեց էներգակիրների մատակարարումը՝ հույս ունենալով կոտրել երկրի կամքը։ Լիտվացիները չընկրկեցին։ Նրանք գիտակցեցին, որ իսկական ինքնիշխանությունը սկսվում է այնտեղ, որտեղ ավարտվում է կախվածությունը մեկ աղբյուրից։ Երկիրը դիմեց վճռական քայլերի. արդիականացրեց ենթակառուցվածքները, ներդրեց թափանցիկության էլեկտրոնային համակարգեր և վերակողմնորոշվեց դեպի եվրոպական շուկա։ Այսօր Լիտվան ոչ միայն էներգետիկ առումով անկախ է, այլև ունի տարածաշրջանի ամենակայուն ժողովրդավարական ինստիտուտներից մեկը։
Ի՞նչ պետք է անենք մենք.
կոնկրետ քայլեր Որպեսզի Եվրոպայի խոստացած աջակցության փաթեթը ծառայի իր նպատակին, մենք պետք է կառուցենք դիմակայուն համակարգ. 1. Քվեարկության թվայնացում և գաղտնիության երաշխիք. Գարգառում կամ Օշականում տեղի ունեցած դեպքերը, երբ քվեաթերթիկները ցուցադրվում են վերահսկողներին, կարող են բացառվել միայն բիոմետրիկ նույնականացման և քվեարկության գործընթացի այնպիսի արդիականացմամբ, որը տեխնիկապես անհնար կդարձնի կողմնակի անձանց միջամտությունը։ 2. Տնտեսական ենթակառուցվածքների դիվերսիֆիկացիա. ԵՄ աջակցության միջոցները պետք է ուղղվեն ոչ թե ընթացիկ ծախսերին, այլ այլընտրանքային առևտրային ուղիների ստեղծմանը։ Սա թույլ կտա Հայաստանին չվախենալ սահմանների հանկարծակի փակումից կամ տնտեսական հարկադրանքի այլ ձևերից։ 3. Ինքնիշխանությունը ընտրություն է, որը մենք անում ենք ամեն օր՝ թույլ չտալով, որ մեր փոխարեն որոշումներ կայացնեն թե՛ արտաքին ուժերը և թե՛ տեղական վերահսկողները։
