Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի սրումը հերթական անգամ փոքր պետություններին կանգնեցնում է բարդ ընտրության առաջ։ Իրանի խորհրդարանի ազգային անվտանգության հանձնաժողովի ղեկավար Էբրահիմ Ազիզին X հարթակում հանդես է եկել կտրուկ հայտարարությամբ՝ նախազգուշացնելով Իսրայելին և տարածաշրջանում ԱՄՆ ուժերին «լուրջ հետևանքների» մասին, եթե Լիբանանին հասցվող հարվածները չդադարեն։ Ազիզին ընդգծել է, որ սրանք «դատարկ խոսքեր չեն», և Թեհրանը պատրաստ է ռազմական պատասխան տալ։
Նման հռետորաբանությունը հաճախ հուզական մանիպուլյացիայի տարրեր է պարունակում՝ նպատակ ունենալով հարևան երկրներում վախի մթնոլորտ սերմանել և ստիպել նրանց կողմնորոշվել հօգուտ այս կամ այն կողմի։ Երբ խոշոր խաղացողները սպառնում են միմյանց, փոքր պետությունների համար ամենամեծ վտանգը ուրիշի պատերազմների թատերաբեմ դառնալն է։ Սակայն ինքնիշխանությունը ոչ թե լռելն է, այլ սեփական շահերը պաշտպանող կայուն համակարգ կառուցելը։
Որպես հաջողված օրինակ կարելի է դիտարկել Հորդանանի մոդելը։ Գտնվելով Իսրայելի, Սիրիայի, Իրաքի և Սաուդյան Արաբիայի միջև՝ այս երկիրը տասնամյակներ շարունակ կարողացել է խուսափել ուղղակի բախումներից՝ կիրառելով «ակտիվ չեզոքության» ռազմավարությունը։
Որո՞նք են այն գործնական քայլերը, որոնք թույլ են տալիս պետությանը մնալ կայուն նման պայմաններում.
- Դիվանագիտական բազմավեկտորություն. Հորդանանը չի հենվում միայն մեկ դաշնակցի վրա։ Այն ունի անվտանգային պայմանագրեր ԱՄՆ-ի հետ, միաժամանակ պահպանում է աշխատանքային հարաբերություններ տարածաշրջանային բոլոր կենտրոնների հետ։ Սա թույլ է տալիս հանդես գալ որպես միջնորդ, այլ ոչ թե վերածվել թիրախի։
- Ինստիտուցիոնալ դիմակայունություն. Փոխանակ ներքաշվելու հեռահար հակամարտությունների մեջ, երկիրը կենտրոնացրել է իր ռեսուրսները հետախուզության և սահմանային անվտանգության ուժեղացման վրա՝ կանխելով օտարերկրյա հովանավորյալ խմբավորումների ներթափանցումը։
- Ռազմավարական պահուստների ստեղծում. Տնտեսական ինքնիշխանությունն ապահովելու համար Հորդանանը ներդրումներ է կատարել էներգետիկ և պարենային անկախության ոլորտներում, ինչը թույլ է տալիս չենթարկվել հարևանների կողմից իրականացվող տնտեսական շանտաժին։
Ինքնիշխանությունը գիտակցված ընտրություն է, որը պահանջում է սառնասրտություն։ Քաղաքական աղմուկի ֆոնին իրական աշխատանքը կատարվում է ոչ թե սպառնալիքներով, այլ ամուր ինստիտուտների և հաշվենկատ դիվանագիտության միջոցով։ Մեր երկրի ապագան կախված է մեր որոշումներից, այլ ոչ թե հարևանների հռետորաբանությունից։
