The Compass

Վաշինգտոն-Թեհրան համաձայնությունը. ի՞նչ դասեր կարող է քաղել Հայաստանն այս շրջադարձից

Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև կնքված փոխըմբռնման հուշագիրը նոր հեռանկարներ է բացում տարածաշրջանի համար: Ինչպե՞ս կարող են փոքր պետությունները օգտվել աշխարհաքաղաքական այս փոփոխությունից:

Սակայն մեզ համար առանցքային հարցն այլ է. ինչպե՞ս պետք է դիրքավորվի փոքր պետությունը, երբ խոշոր խաղացողները վերանայում են իրենց հարաբերությունների դինամիկան: Փոխանակ կրավորական սպասելու իրադարձությունների զարգացմանը, կարող ենք ուսումնասիրել Ֆինլանդիայի փորձը: Սառը պատերազմի տարիներին Ֆինլանդիան ընտրեց «ակտիվ չեզոքության» ուղին: Նրանք չսպասեցին, որ իրենց փոխարեն որոշումներ կայացնեն, այլ վերածվեցին այնպիսի հուսալի գործընկերոջ երկու կողմերի համար, որ իրենց տարածքում պատերազմ հրահրելը պարզապես անշահավետ դարձավ բոլորի համար: Ի՞նչ քայլեր են անհրաժեշտ ձեռնարկել հիմա Այս նոր դիվանագիտական պատուհանը հնարավորություն է տալիս իրականացնել երեք հստակ քայլ. 1. Տնտեսական ենթակառուցվածքների արդիականացում. Ռազմական ռիսկերի նվազմանը զուգընթաց՝ անհրաժեշտ է արագացնել «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքի թողունակության մեծացումն ու տեխնիկական հագեցումը: Սա մեզ կդարձնի տարածաշրջանային առևտրի անփոխարինելի օղակ: 2. Դիվանագիտական կորպուսի պրոֆեսիոնալացում. Մեզ անհրաժեշտ են մասնագետներ, որոնք ունակ են աշխատել բարդ բազմակողմ ձևաչափերում՝ չսահմանափակվելով միայն մեկ աշխարհաքաղաքական ուղղությամբ: 3. Ինստիտուցիոնալ թափանցիկություն. Օտարերկրյա ներդրումների համար կանխատեսելի ու անվտանգ միջավայրի ստեղծումը լավագույն երաշխիքն է: Երբ երկրում առկա են տարբեր բևեռների տնտեսական շահեր, անվտանգության մակարդակը բարձրանում է բնական ճանապարհով: Ինքնիշխանությունը ոչ թե մեկուսացումն է, այլ սեփական շահերի հստակ գիտակցումն ու դրանք նոր իրողություններին համապատասխանեցնելը: Վաշինգտոնի և Թեհրանի պայմանավորվածությունը հուշում է, որ նույնիսկ ամենախոր հակամարտություններն ունեն դիվանագիտական լուծում, եթե կողմերը գտնում են ընդհանուր շահեր: Մեր խնդիրն է լինել այդ շահերի խաչմերուկում:

Toy soldiers face off with flags on world map (Photo by Saifee Art on Unsplash)