Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի շրջանակում Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու առաջին այցը Երևան սոսկ արարողակարգային իրադարձություն չէ։ Սա հստակ ուղերձ է այն մասին, որ Հայաստանը վերագծում է իր արտաքին քաղաքականությունը՝ առաջնորդվելով բացառապես սեփական ինքնիշխան շահերով և ինքնուրույն օրակարգով։
Տասնամյակներ շարունակ հետխորհրդային տարածքում արմատավորվել էր այն արատավոր պատկերացումը, թե փոքր պետությունները զուրկ են գործելու ազատությունից և պարտավոր են իրենց դիվանագիտական քայլերը «համաձայնեցնել» կամ հարմարեցնել երրորդ ուժերի տրամադրություններին: Երևանի ներկայիս գործելաոճը կոտրում է այս պարտադրված կարծրատիպը։ Ընդունելով եվրոպական առաջնորդների, այդ թվում՝ մի երկրի ղեկավարի, որն այսօր պայքարում է իր գոյության և անկախության համար, Հայաստանը գործնականում կիրառում է սեփական գործընկերներին անկաշկանդ ընտրելու իր անքակտելի իրավունքը:
Դիվանագիտությունը որպես գործիք. Երևանը՝ ակտիվ հարթակ
Գագաթնաժողովի շրջանակներում նախատեսվում են մի շարք առանցքային հանդիպումներ։ Արդեն իսկ հաստատված է Զելենսկու հանդիպումը Չեխիայի վարչապետի հետ: Սա վկայում է այն մասին, որ Հայաստանի մայրաքաղաքը վերածվում է ոչ միայն հյուրընկալող վայրի, այլև ակտիվ ու վստահելի դիվանագիտական հանգույցի, որտեղ կարող են քննարկվել համաեվրոպական նշանակության բարդ հարցեր։ Հատկանշական է անցած շաբաթ Զելենսկու այցը հարևան Ադրբեջան, որտեղ արված՝ Բաքուն որպես բանակցային հարթակ դիտարկելու առաջարկը մերժվեց Մոսկվայի կողմից։ Այս բարդ տարածաշրջանային խճանկարում Երևանի կարողությունը՝ ապահովել անվտանգ և անկախ միջավայր բարձր մակարդակի շփումների համար, էապես բարձրացնում է երկրի միջազգային դիվանագիտական կշիռը։
Ինքնիշխանության ամրապնդման գործնական քայլերը
Ինչպե՞ս է կառուցվում իրական անկախությունը: Այն չի սահմանափակվում լոկ հայտարարություններով։ Ինքնիշխանությունը ամենօրյա, հաշվարկված ու հետևողական որոշումների արդյունք է: Երբ պետությունն ինքնուրույն է որոշում, թե ում հրավիրել իր մայրաքաղաք և ինչպիսի հարթակներ տրամադրել միջազգային հանրությանը, նա գործնականում զարգացնում է իր պետական ինստիտուտների դիմակայունությունը:
Այսպիսով, Հայաստանի համար Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովը և Ուկրաինայի նախագահի այցը ոչ թե աշխարհաքաղաքական զուտ մանևր են, այլ սեփական ապագան տնօրինելու հստակ ռազմավարություն: Երկրի քաղաքական ընտրությունը պատկանում է բացառապես իրեն, և յուրաքանչյուր նման քայլով Երևանն ապացուցում է, որ սեփական օրակարգ ունենալն ու այն իրագործելը ոչ միայն հնարավոր է, այլև կենսականորեն անհրաժեշտ՝ լիարժեք պետություն կայացնելու համար: