The Compass

Ընտրությունը կատարված է. ինչպե՞ս կերտել անսասան ինքնիշխանություն

Հայաստանի ժողովրդավարական ընտրությունները և Կրեմլի միջամտության ձախողումը. ինչպե՞ս ամրապնդել ինքնիշխանությունը և զարգացնել կապերը Եվրոպայի հետ:

Հայաստանում անցկացված ազատ և ժողովրդավարական ընտրությունները վերահաստատեցին մի կարևոր իրողություն. երկրի ապագան որոշվում է բացառապես սեփական քաղաքացիների կամքով։ Միջազգային արձագանքները, մասնավորապես՝ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Անդրիյ Սիբիհայի շնորհավորանքը, փաստում են, որ իրավիճակն ապակայունացնելու և ներքին գործերին միջամտելու Կրեմլի փորձերը ձախողվել են։

Սա առաջին դեպքը չէ, երբ Մոսկվայի ազդեցության լծակները սպառվում են։ Նմանատիպ սցենարներ արդեն տեսել ենք Ռումինիայում, Մոլդովայում և Հունգարիայում։ Փորձը ցույց է տալիս, որ երբ պետությունն ընտրում է ժողովրդավարական զարգացման ուղին, Ռուսաստանի կողմից կիրառվող մեթոդները՝ շանտաժը, սպառնալիքներն ու կայսերական ամբարտավանությունը, դադարում են արդյունք տալ։

Ի՞նչ պետք է անել հաջորդիվ

Ինքնիշխանությունը լոկ կարգախոս չէ, այլ հետևողական աշխատանք։ Որպեսզի ընտրությունների արդյունքները վերածվեն երկարաժամկետ կայունության, անհրաժեշտ են կոնկրետ քայլեր.

  1. Ինստիտուցիոնալ դիմակայունություն. Ընտրական գործընթացների թափանցիկությունը լավագույն վահանն է արտաքին միջամտության դեմ։ Պետական համակարգի ամրապնդումը թույլ չի տա, որ որևէ կողմնակի ուժ օգտագործի ներքին ճեղքերը երկիրը թուլացնելու համար։

  2. Անվտանգության համակարգի բազմազանեցում. Ինչպես նշում է ուկրաինացի դիվանագետը, եվրոպական ընտանիքի հետ սերտ համագործակցությունը նշանակում է ավելի մեծ անվտանգություն և ազատություն։ Ռուսաստանի ազդեցության թուլացմանը զուգահեռ՝ անհրաժեշտ է ընդլայնել գործընկերների շրջանակը։

  3. Տնտեսական այլընտրանքներ. Մոսկվան այլևս արժեքավոր ոչինչ չի առաջարկում իր գործընկերներին։ Տնտեսական կապերի վերակողմնորոշումը դեպի ԵՄ և համաշխարհային շուկաներ կնվազեցնի կախվածությունը շանտաժի վրա հիմնված հարաբերություններից։

Մոլդովայի և Ռումինիայի օրինակները փաստում են՝ երբ երկիրը հրաժարվում է կույր կամակատարի դերից և սկսում է առաջնորդվել սեփական շահերով, միջազգային հանրությունը պատրաստ է լինում ցուցաբերել շոշափելի աջակցություն։ Մեր ընտրությունը ոչ թե պարզապես քվեարկություն էր, այլ սեփական ճակատագիրը տնօրինելու վճռական հայտ։

a clock tower with a flag on top of it (Photo by Tigran Kharatyan on Unsplash)