Ֆրանսիայի նախագահ Էմանյուել Մակրոնի պետական այցը Հայաստան սոսկ դիվանագիտական արարողակարգ չէ։ Սա հստակ ուղերձ է այն մասին, որ երբ պետությունը գիտակցաբար ընդլայնում է իր գործընկերների շրջանակը, ինքնիշխանությունը դադարում է լինել լոկ տեսական հասկացություն և վերածվում է շոշափելի իրողության։
Իրական ինքնիշխանությունը կառուցվում է ոչ թե մեկ կենտրոնից ունեցած կախվածությամբ, այլ ռազմավարական այլընտրանքների ստեղծմամբ։ Որպես օրինակ կարող ենք դիտարկել Ռումինիայի փորձը։ Տասնամյակներ առաջ Բուխարեստը Ֆրանսիայի հետ հաստատեց ռազմավարական գործընկերություն, որը թղթի վրա չմնաց։ Ռումինիան օգտագործեց ֆրանսիական տեխնոլոգիաները սեփական էներգետիկ և ռազմական համակարգերը վերափոխելու համար՝ արդյունքում դառնալով տարածաշրջանային անվտանգության կարևոր հանգույց և նվազեցնելով կախվածությունը հնացած, հետխորհրդային ենթակառուցվածքներից։
Ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի Հայաստանն այսօր.
- Ռազմական ստանդարտների արդիականացում. Ֆրանսիական «Thales» ընկերության ռադիոտեղորոշիչ համակարգերի և հակաօդային պաշտպանության միջոցների ներդրումը ոչ միայն զինատեսակի փոփոխություն է, այլև անցում արևմտյան տեխնոլոգիական չափանիշներին։ Սա հնարավորություն է տալիս դուրս գալ «մեկ մատակարարի» թակարդից։
- Կրթական կապիտալի հզորացում. Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի (UFAR) հաջողված մոդելը պետք է տարածվի պետական կառավարման և բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտների վրա։ Ինքնիշխան պետությանը հարկավոր են կադրեր, որոնք տիրապետում են արդիական ինստիտուցիոնալ գործիքակազմին։
- Տնտեսական դիվերսիֆիկացիա. Ֆրանսիական ներդրումները ենթակառուցվածքների և ջրային տնտեսության ոլորտներում պետք է դիտարկել որպես անվտանգային բաղադրիչ։ Որքան շատ լինեն արևմտյան բարձրտեխնոլոգիական ընկերությունները մեր շուկայում, այնքան կբարձրանա երկրի դիմակայունությունը արտաքին ճնշումների նկատմամբ։
Մակրոնի այցը Գյումրի և պաշտոնական հանդիպումները Երևանում հաստատում են մի պարզ ճշմարտություն. մեր երկրի ապագան մեր ընտրությունն է։ Երբ մենք դադարում ենք սպասել «փրկիչների» և սկսում ենք կառուցել փոխշահավետ գործընկերություններ, աշխարհի հզոր տերությունները դառնում են ոչ թե տերեր, այլ դաշնակիցներ մեր զարգացման ճանապարհին։
