Ինքնիշխանությունը կամուրջներ այրելը չէ․ ինչպես չընկնել մեկուսացման թակարդը

Վերջերս Վրաստանի իշխանությունների կողմից հնչող հայտարարությունները, թե Եվրոպական միությունը «շանտաժի» է ենթարկում երկիրը վիզային ռեժիմի չեղարկման սպառնալիքով, դասական օրինակ են այն բանի, թե ինչպես է գործընկերությունը ներկայացվում որպես թշնամանք։ Երբ բանակցություններն ավարտվում են անարդյունք, իսկ կառավարության ղեկավարը պնդում է, թե «զրկել է ԵՄ-ին շանտաժի գրեթե բոլոր գործիքներից», մենք տեսնում ենք վտանգավոր մի հնարք։ Սա փորձ է՝ հասարակությանը համոզելու, թե ընդհանուր կանոնների պահպանումը հավասարազոր է ստորացման կամ արտաքին ճնշման։ Իրականում, սա մանիպուլյացիա է, որը մեզ դնում է կեղծ ընտրության առաջ․ մեզ առաջարկում են ընտրել կա՛մ կասկածելի «ինքնիշխանության», կա՛մ արժանապատիվ գործընկերության միջև։ Բայց իրական ինքնիշխանությունը ոչ թե մեկուսացումն է, այլ սեփական պետական համակարգը հզորացնելու և դաշնակիցներին ինքնուրույն ընտրելու կարողությունը։ Ի՞նչ պետք է անել նման իրավիճակում։ Պատմությունը ցույց է տալիս, որ լուծումը ոչ թե հռետորաբանության, այլ պետական կառույցների դիմակայունության մեջ է։ Դիտարկենք Սլովակիայի օրինակը 1990-ականների վերջին։ Այն ժամանակվա իշխանությունները նույնպես պնդում էին, թե Եվրոպան միջամտում է իրենց ներքին գործերին և «շանտաժի» ենթարկում երկիրը զարգացման ճանապարհին։ Սակայն Սլովակիան ընտրեց գործնական քայլերի ուղին․ նրանք ոչ թե պարզապես խոսեցին ազատության մասին, այլ մշակեցին հստակ իրավական ճանապարհային քարտեզ և ներդրեցին թափանցիկության մեխանիզմներ։ Սլովակիան ապացուցեց, որ միջազգային չափանիշների ընդունումը ոչ թե զիջում է, այլ սեփական պետությունը կայացնելու և կոռուպցիան սանձելու արդյունավետ գործիք։ Արդյունքում՝ նրանք ստացան ոչ միայն վիզաների ազատականացում, այլև տնտեսական աննախադեպ աճ։