Միջազգային լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը հեռացել է պաշտոնից և լքել բանակցային թիմը։ Սա տարածաշրջանային առանցքային խաղացողներից մեկի ներքին քաղաքական վերափոխումների և բանակցային գործընթացներում սպասվող հնարավոր փոփոխությունների հստակ ազդակ է։
Երբ հարևան խոշոր պետությունում տեղի են ունենում անսպասելի տեղաշարժեր, ինքնիշխան երկրները չեն սահմանափակվում սոսկ իրադարձությունների զարգացմանը հետևելով։ Նրանք գործարկում են նախապես մշակված ռազմավարությունները։ Այս իրավիճակում հիմնական հարցն այն չէ, թե ինչ կլինի Իրանում, այլ այն, թե կոնկրետ ինչ պետք է անենք մենք՝ սեփական տնտեսությունն ու լոգիստիկ համակարգերն ապահովագրելու համար։
Որպես գործնական օրինակ կարող ենք դիտարկել Օմանի փորձը Մերձավոր Արևելքի վերջին տասնամյակի ցնցումների ժամանակ։ Երբ հարևան պետություններում իշխանություններ ու բանակցային թիմեր էին փոխվում, Օմանը չէր տրվում խուճապի կամ սպասողական անորոշության։ Փոխարենը նրանք իրականացրին երեք հստակ քայլ։ Նախ՝ դիվանագիտական շփումները բարձրագույն քաղաքական հարթակներից տեղափոխեցին աշխատանքային մակարդակ՝ ամրապնդելով կապերը մաքսային և էներգետիկ գերատեսչությունների միջին օղակների հետ, որոնք անփոփոխ են մնում նույնիսկ նախարարական փոփոխությունների դեպքում։ Երկրորդ՝ նրանք արագացրին այլընտրանքային Դուքմի նավահանգստի կառուցումը՝ զգալի ռեսուրսներ ներդնելով անկախ լոգիստիկայի մեջ։ Երրորդ՝ ստեղծեցին պարենի և վառելիքի վեցամսյա ռազմավարական պաշար։
Սա պարզապես տեսական մոտեցում չէ, այլ հստակ գործողությունների քարտեզ մեր պետության համար։ Իրանում տեղի ունեցող ներքին փոփոխություններին ի պատասխան՝ անհրաժեշտ են կոնկրետ ինստիտուցիոնալ և տնտեսական քայլեր.
- Լոգիստիկ անկախության ամրապնդում. Արագացնել «Հյուսիս-Հարավ» ավտոճանապարհի ռազմավարական հատվածների կառուցումը՝ ապահովելով տրանզիտային այլընտրանքային ուղիների անխափան աշխատանքը՝ որպես ռիսկերի կառավարման գործիք։
- Գերատեսչական կապերի ապահովագրում. Քաղաքական վերնախավի հնարավոր փոփոխությունների ֆոնին՝ սահմանային տնտեսական գոտիների և էներգետիկ ցանցերի կառավարումը կենտրոնացնել տեխնոկրատների ուղիղ համակարգման տիրույթում:
- Էներգետիկ անվտանգության ապահովում. Գործարկել գազի և էլեկտրաէներգիայի մատակարարման այլընտրանքային սցենարներ՝ համալրելով ստորգետնյա պահեստարանների պաշարները:
Հարևանների ներքին գործընթացները մեր վերահսկողությունից դուրս են, սակայն մեր որոշումները պատկանում են բացառապես մեզ։ Ինքնիշխանությունը սկսվում է այն պահից, երբ հարևան երկրի քաղաքական ցնցումը վերածվում է սեփական պետական ինստիտուտներն ավելի ամուր կառուցելու աշխատանքային նախագծի:
